Site Aletleri


Farklar

Bu sayfanın seçili sürümü ile mevcut sürümü arasındaki farkları gösterir.

Karşılaştırma görünümüne bağlantı

İki taraf da önceki sürüm Önceki sürüm
Sonraki sürüm
Önceki sürüm
amerikan-mitolojisi [04/07/2017 10:40]
sami
amerikan-mitolojisi [18/06/2019 12:02] (mevcut)
sonsuz [Güney ve Orta Amerika Mitolojisi]
Satır 19: Satır 19:
 Kuzey Amerika’ya ilk insan göçünün tarihi oldukça tartışmalı bir konudur, ancak kıtada en azından M.Ö. 10000’den,​ belki de çok daha öncesinden beri yaşanmaktadır. Kıtanın sakinleri zaman içinde, farklı zamanlarda gelişen medeniyetler halinde, Kuzey ve Güney Amerika’ya yayılmıştır. Bugün Amerika Yerlileri ile ilişkilendirdiğimiz bu kültürün ortaya çıkışının,​ kıtanın kuzeyinde M.Ö. 1000 ile M.S. 1000 arasında gerçekleştiği sanılmaktadır. Bu dönemin sonunda Mississippi kültürünün içinden büyük Cahokia şehri ortaya çıkmıştır bile. Günümüzün Missouri eyaletinin St Louis bölgesinde kurulmuş olan Cahokia, 20.000 kişilik bir nüfusa ulaşmıştır;​ bu da o zamanın Londra'​sının nüfusuna denktir. Kuzey Amerika’ya ilk insan göçünün tarihi oldukça tartışmalı bir konudur, ancak kıtada en azından M.Ö. 10000’den,​ belki de çok daha öncesinden beri yaşanmaktadır. Kıtanın sakinleri zaman içinde, farklı zamanlarda gelişen medeniyetler halinde, Kuzey ve Güney Amerika’ya yayılmıştır. Bugün Amerika Yerlileri ile ilişkilendirdiğimiz bu kültürün ortaya çıkışının,​ kıtanın kuzeyinde M.Ö. 1000 ile M.S. 1000 arasında gerçekleştiği sanılmaktadır. Bu dönemin sonunda Mississippi kültürünün içinden büyük Cahokia şehri ortaya çıkmıştır bile. Günümüzün Missouri eyaletinin St Louis bölgesinde kurulmuş olan Cahokia, 20.000 kişilik bir nüfusa ulaşmıştır;​ bu da o zamanın Londra'​sının nüfusuna denktir.
  
-Kuzey Amerika'​da göğün Yüce Varlığı genellikle iri bir kuşla (karga vb) temsil edilen gök gürültüsü ve rüzgarın mitolojik kişileştirmesiyle birleştirilme eğilimi vardır; bir kanat çırpışıyla rüzgar çıkarır ve dili şimşektir. Gök gürültüsü en başından beri gök tanrılarının temel niteliği olmuş ve böyle de kalmıştır. Bazen diğeri arasından öne çıkarılır ve kişisel özerklik tanınır. Bu nedenle, örneğin Siu Kızılderilileri yıldızların ve meteorolojik olayların, güneşin, ayın, özellikle gök gürültüsünün [[Wakan]]'​la dolu olduğunu düşünürler. Kansas Kızılderilileri tanrıları Wakan'​ı hiç görmediklerini,​ ama sesini gök gürültüsü olarak sık sık duyduklarını söylerler. Dakotalarda Wahantanha'​nın ​ anlamı "​gök ​ gürültüsü"​dür (Dorsey). Omahalar Wakanda adı altında gök gürültüsüne bir tapım atfederler; özellikle ilkbaharın başında insanlar tepelere onun şerefine tütün içmeye çıkarlar ve ona tütün sunarlar. Algonkinlerde bir kasırga yaklaştığında ya da gök gürleyecekmiş gibi göründüğünde Chebbeniathan'​a,​ "​Yukarıdaki ​ Adam"a sözler verilir. ​+Kuzey Amerika'​da göğün Yüce Varlığı genellikle iri bir kuşla (karga vb) temsil edilen gök gürültüsü ve rüzgarın mitolojik kişileştirmesiyle birleştirilme eğilimi vardır; bir kanat çırpışıyla rüzgar çıkarır ve dili şimşektir. Gök gürültüsü en başından beri gök tanrılarının temel niteliği olmuş ve böyle de kalmıştır. Bazen diğeri arasından öne çıkarılır ve kişisel özerklik tanınır. Bu nedenle, örneğin Siu Kızılderilileri yıldızların ve meteorolojik olayların, güneşin, ayın, özellikle gök gürültüsünün [[efsane:Wakan]]'​la dolu olduğunu düşünürler. Kansas Kızılderilileri tanrıları Wakan'​ı hiç görmediklerini,​ ama sesini gök gürültüsü olarak sık sık duyduklarını söylerler. Dakotalarda Wahantanha'​nın ​ anlamı "​gök ​ gürültüsü"​dür (Dorsey). Omahalar Wakanda adı altında gök gürültüsüne bir tapım atfederler; özellikle ilkbaharın başında insanlar tepelere onun şerefine tütün içmeye çıkarlar ve ona tütün sunarlar. Algonkinlerde bir kasırga yaklaştığında ya da gök gürleyecekmiş gibi göründüğünde Chebbeniathan'​a,​ "​Yukarıdaki ​ Adam"a sözler verilir. ​
  
  
 ====Güney ve Orta Amerika Mitolojisi==== ====Güney ve Orta Amerika Mitolojisi====
  
-[[Aztek mitolojisi]]-Chilota mitolojisi-İnka mitolojisi-Guaraní mitolojisi-Haiti mitolojisi-[[Maya mitolojisi]]-Mapuçe mitolojisi-Olmec mitolojisi-Toltec mitolojisi+[[Aztek mitolojisi]]-Chilota mitolojisi-[[inka-mitolojisi|İnka mitolojisi]]-Guaraní mitolojisi-Haiti mitolojisi-[[Maya mitolojisi]]-Mapuçe mitolojisi-Olmec mitolojisi-Toltec mitolojisi
  
 16. yüzyılda İspanyollar Orta ve Güney Amerika'​ya vardıkları zaman gelişkin Yerli uygarlıklarıyla karşılaştılar:​ Meksika'​da Aztek ve Mayalar, Kolombiya'​da Çipçalar ve Peru'​da İnkalar vardı. Aztek ve Maya mitolojilerindeki bir öykü nedeniyle, Yerliler başlangıçta İspanyollar'​ı çok dostça karşıladılar. Mayalar'​ın Kukulcan, Aztekler'​in Quetzalcoatl adını verdikleri tanrının insanlara takvimi, tarım bilgisi ve astronomiyi öğrettiğine inanılırdı. Beyaz bir teni ve sakalı olan bu tanrı, doğuya yaptığı bir yolculuktan sonra ortadan kaybolmuştu. Ne varki, giderken bir gün insan biçiminde geri döneceğini söylemişti. Aztekler, beyaz tenli ve sakallı İspanyol kaşif Hernan Cortes'​i görünce, Quetzalcoatl'​ın geri döndüğünü sanarak onu saygıyla karşıladılar. 16. yüzyılda İspanyollar Orta ve Güney Amerika'​ya vardıkları zaman gelişkin Yerli uygarlıklarıyla karşılaştılar:​ Meksika'​da Aztek ve Mayalar, Kolombiya'​da Çipçalar ve Peru'​da İnkalar vardı. Aztek ve Maya mitolojilerindeki bir öykü nedeniyle, Yerliler başlangıçta İspanyollar'​ı çok dostça karşıladılar. Mayalar'​ın Kukulcan, Aztekler'​in Quetzalcoatl adını verdikleri tanrının insanlara takvimi, tarım bilgisi ve astronomiyi öğrettiğine inanılırdı. Beyaz bir teni ve sakalı olan bu tanrı, doğuya yaptığı bir yolculuktan sonra ortadan kaybolmuştu. Ne varki, giderken bir gün insan biçiminde geri döneceğini söylemişti. Aztekler, beyaz tenli ve sakallı İspanyol kaşif Hernan Cortes'​i görünce, Quetzalcoatl'​ın geri döndüğünü sanarak onu saygıyla karşıladılar.
Satır 82: Satır 82:
 Xolotl (Aztek ve Toltec mitolojisi) Xolotl (Aztek ve Toltec mitolojisi)
  
 +~~DISQUS~~